Projektowanie warsztatów - to nie takie proste

 


 

MODERNIZACJA

Kliknij aby powiększyćKliknij aby powiększyć Przedstawię pokrótce porównanie rozbudowy warsztatu o dwa dodatkowe stanowiska naprawcze wyposażone w podnośniki. W opcji pierwszej w celu stworzenia dwóch dodatkowych stanowisk roboczych wyposażonych w dwa podnośniki musimy rozbudować warsztat, w wersji drugiej posiadane podnośniki demontujemy, a w ich miejsce zamontujemy sześć podnośników dwustemplowych. Dotychczasowo stosowane rozwiązania układu hali z jednym wjazdem, bo takim rozwiązaniem chciałbym się dzisiaj zająć, sprowadzały się do montażu podnośników dwukolumnowych po prawej i lewej stronie od wjazdu (Rys.1). Minimalna ilość miejsca potrzebnego do montażu i późniejszej obsługi podnośnika (wielkość stanowiska roboczego) wynosi 4 m x 6 m, tak więc w końcowym rozrachunku w hali o wymiarach 10m x 21m możemy usytuować maksymalnie 4 stanowiska naprawcze. Montując w tej samej hali podnośniki stemplowe, niewątpliwie droższe oraz wymagające o wiele więcej wysiłku przy montażu, uzyskujemy 6 stanowisk roboczych (rys.2). Wynika to z charakterystycznej budowy oraz sposobu montażu podnośników stemplowych. Cały podnośnik zamontowany jest pod podłogą warsztatu i jego zespoły konstrukcyjne wraz z elementami unoszącymi znajdują się pod obsługiwanym pojazdem. Dodatkowymi korzyściami wynikającymi z zastosowania podnośników stemplowych są:

Zastanówmy się wspólnie czy aby zwiększyć możliwości przerobowe warsztatu poprzez zamontowanie dwóch dodatkowych podnośników kolumnowych koniecznym jest dobudowanie 84 m2 powierzchni hali. Nie podlegającym dyskusji jest fakt o wiele wyższej ceny podnośnika stemplowego oraz wyższych kosztów jego montażu. Jednak rachunek ekonomiczny całej inwestycji zawierający koszty budowy mówi już co innego.

  Cena jednostkowa szt. wariant z podnośnikami kolumnowymi wariant z podnośnikami stemplowymi
Podnośnik dwukolumnowy 7.000 zł 2 14.000 zł  
Budowa 1m2 hali 1.400 zł 84 117.600 zł  
Podnośnik dwustemplowy 17.400 zł 6   104.400 zł
Montaż podnośnika dwustemplowego 2.000 zł 6   15.000 zł
    Razem: 131.600 zł 119.400 zł

Do obliczeń przyjęto średni koszt budowy 1 m2 hali o średnim standardzie wykończenia, średnie ceny podnośników sprzedawanych w Polsce.

Proszę zwrócić uwagę, że w symulacji nie ujęto kosztów związanych z instalacją sprężonego powietrza, instalacją olejową , wyciągów spalin, instalacją grzewczą, wentylacją oraz późniejszych kosztów utrzymania tzn. podatku od nieruchomości, ogrzewania, sprzątania i innych. Przy dokładnych obliczeniach przewaga rozwiązania z wymianą podnośników na stemplowe będzie jeszcze bardziej wymowna. Nie zajmuję się w tym momencie innymi, nie wymienionymi powyżej, zaletami jakie niesie za sobą montaż podnośników dwustemplowych. O opinię zapytajcie Państwo swoich kolegów, którzy już używają takich podnośników. Która z hal przedstawionych na zdjęciach jest bardziej funkcjonalna, estetyczna i przyjazna człowiekowi - pozostawiam do Państwa oceny.


 

BUDOWA NOWEJ HALI

Jedną z najważniejszych decyzji, które muszą zostać podjęte na początku procesu inwestycyjnego jest sposób rozplanowania stanowisk roboczych na powierzchni warsztatu. Aby nieco przybliżyć ten problem chciałbym na początek zająć się zagadnieniem ilości miejsca jakie zajmuje dany typ podnośnika w zależności od rozmieszczenia na powierzchni hali.

Montaż podnośnika w hali z uwzględnieniem miejsca na wjazd.

Jeden rząd podnośników
 
Kliknij aby powiększyć

Podnośnik kolumnowy
4 x 14 = 56 m2

Podnośnik stemplowy
3 x 14 = 42 m2

Dwa rzędy podnośników
 
Kliknij aby powiększyć

 

Podnośnik kolumnowy
4 x 21 m = 84 m2
na jedno stanowisko
84 / 2 = 42 m2

podnośnik stemplowy
3 x 21 m = 63 m2
na jedno stanowisko
63 / 2 = 31.5 m2

 

Wynik tych rozważań jest jednoznaczny : bardziej korzystne jest zaplanowanie warsztatu z dwoma rzędami podnośników jeden po prawej drugi po lewej stronie od wjazdu.

Zajmijmy się dalej takim rozplanowaniem stanowisk naprawczych w hali, aby móc wygodnie pracować na sześciu podnośnikach, przy czym jeden z nich będzie przeznaczony do regulacji geometrii.

Kliknij aby powiększyćW przypadku gdy zdecydujemy się na podnośniki kolumnowe, powierzchnia budowanej hali musi wynosić 300 m2 . Rysunek 7 przedstawia takie rozwiązanie, w którym szerokość stanowiska pracy wynosi 4 m (dla podnośnika dwukolumnowego jest to niezbędne minimum). Odstęp pomiędzy podnośnikiem numer 4 a ścianą hali musi wynosić min. 1.5 m gdyż w przeciwnym wypadku wjazd na ten podnośnik nieco dłuższym pojazdem będzie utrudniony lub wręcz niemożliwy. Na rysunku zaznaczyłem promienie wjazdu dużego samochodu osobowego lub małego dostawczego. Przy takim ustawieniu podnośnika czterokolumnowego wjazd na niego dużym samochodem możliwy jest tylko tyłem przy użytkowanych podnośnikach 4 i 5.

Kliknij aby powiększyćWykorzystując podczas projektowania w/w warsztatu podnośniki stemplowe możemy zaoszczędzić wielu zbędnych wydatków. Umieśćmy w naszej hali cztery podnośniki dwustemplowe, jeden diagnostyczny zamontowany "w posadzce" oraz jeden podnośnik stemplowy o udźwigu 5 ton i rozstawie stempli 2300 mm, umożliwiający podniesienie nawet Mercedesa Sprintera o zwiększonym rozstawie osi (rys. 8). Wstępnie zaplanowana Powierzchnia 20 x 15 m (300m2) (rys.7) może wówczas zostać zmniejszona do wielkości 16 x 13 m (208 m2), przy czym odstępy od ścian pozostaną niezmienione. Przyjęta dla stanowiska roboczego szerokość 3.25 m stwarza, w przypadku podnośników dwustemplowych, komfortowe warunki pracy. Pomiędzy stojącymi na podnośnikach samochodami uzyskaliśmy odległość ok. 1,5 m. Szerokość hali mogła zostać zmniejszona dzięki temu, że podnośniki podposadzkowe umożliwiają łatwy wjazd (rys.9). Przed samochodem założyliśmy dodatkowo 1.5 m odstępu od ściany. Miejsce to można wykorzystać na ustawienie stołów warsztatowych, zlewarki oleju oraz innych urządzeń, które będziemy używali w warsztacie. Powierzchnia tak rozplanowanej hali wynosi łącznie 221m2 (17 x 13 m).

Kliknij aby powiększyć

Optymalne wykorzystanie w trakcie procesu projektowania dostępnych na rynku podnośników pozwoliło zaoszczędzić ponad 25% powierzchni hali, co przy wysokości 4.5 m daje oszczędność 355m3 kubatury. Jest to wymierna oszczędności nie tylko w trakcie budowy ale przede wszystkim w trakcie późniejszej eksploatacji warsztatu (np. koszty z ogrzewaniem).

Przeprowadźmy zatem przybliżone obliczenia kosztów budowy.

  Cena jednostkowa szt. wariant z podnośnikami kolumnowymi wariant z podnośnikami stemplowymi
Podnośnik dwukolumnowy 7.000 zł 4 28.000 zł  
Podnośnik czterokolumnowy 18.000 zł 2 36.000 zł  
Budowa 1 m2 hali 1.400 zł 300 420.000 zł  
Podnośnik dwustemplowy 17.400 zł 4   69.600 zł
Podnośnik dwustemplowy 5t. 28.000 zł 1   28.000 zł
Montaż pod. dwustemplowego 2.000 zł 4   8.000 zł
Podnośnik diagnostyczny 39.500 zł 1   39.500 zł
Montaż pod.diagnostycznego 4.500 zł 1   4.500 zł
Budowa 1 m2 hali 1.400 zł 221   309.400 zł
    Razem: 484.000 zł 459.000 zł

We wszystkich prezentowanych obliczeniach przyjmowałem średnie krajowe koszty budowy. W niektórych rejonach kraju koszty te mogą być nieco niższe a w innych wielokrotnie wyższe. Proponuję przy podejmowaniu decyzji o inwestycji przeprowadzić dokładne obliczenia wg przedstawionego schematu. Jestem przekonany, że wyniki obliczeń będą przemawiały na korzyść stosowania podnośników stemplowych.

Zaproponowana optymalizacja rozmieszczenia podnośników bez komputerowego wspomagania projektowania jest bardzo utrudniona. Stosowanie technik komputerowych w olbrzymim stopniu upraszcza projektowanie. Wykorzystywane przez nas programy projektowe uzupełnione o odpowiednie bazy danych pozwalają na bezbłędne rozplanowanie nie tylko podnośników ale również innego sprzętu będącego wyposażeniem warsztatu lub serwisu z prawdziwego zdarzenia. Panowie architekci! Wasze prace są naprawdę doskonałe. Wygląd serwisów, ich funkcjonalność w części wystawienniczej i socjalnej jest naprawdę dobrze przemyślana ale projektowanie systemu technologicznego warsztatu zostawicie tym, którzy naprawdę się na tym znają. Niekiedy firmy wyposażające warsztaty zmuszone są do montażu urządzeń w miejscach, gdzie normalnie nie powinny się one znajdować lub w pomieszczeniach gdzie w normalnym układzie można umieścić 5 stanowisk pracy instaluje się trzy podnośniki bo na więcej nie zezwala architektura pomieszczenia. W trakcie projektowania skonsultujcie się z firmą, która może w przyszłości wyposażać ten nowo powstający obiekt. Prześlijcie im projekt części warsztatowej i poproście o konsultacje. Prawie wszystkie firmy konsultacji takich udzielą chętnie i bezpłatnie.

mgr inż. Rafał Sosnowski